Was jij onlangs ergens waar het heel goed was geregeld voor mensen met een beperking?

Of maakte je iets mee dat iemand met een beperking niet kon meedoen?

Wat gebeurde er, wat deed je zelf en wat deden anderen?

Bekijk deze video’s om te zien waar het over gaat

Bekijk meer video’s over inclusie op ons YouTube kanaal

Wat is het VN-vertelpunt?

Volgens het VN-verdrag voor Rechten van Personen met een Handicap moeten mensen met een beperking, net als ieder ander, mee kunnen doen in onze samenleving. Maar in de praktijk is dit nu nog niet zo:

  • Veel treinstations zijn niet toegankelijk voor mensen in een rolstoel.
  • Hulphonden worden vaak geweigerd in restaurants of in de dierentuin.
  • Filmpjes op websites en social media zijn vaak niet ondertiteld voor doven en slechthorenden, of de teksten zijn niet begrijpelijk voor mensen die moeite hebben met lezen en schrijven.
  • Mensen met een zwaardere beperking worden vaak in woongroepen geplaatst, in plaats van dat ze zelf kunnen bepalen waar en met wie ze wonen.
  • Kinderen met een beperking kunnen vaak niet naar dezelfde school als hun broertjes en zusjes.

En zo zijn er nog veel meer voorbeelden te bedenken. Via het VN-vertelpunt kun je je persoonlijke ervaring delen van de afgelopen week of maand. Wat gaat goed? En wat kan beter? Ontdek wat we doen met jouw ervaring.

Wat doen we met jouw ervaringen?

Op het VN-vertelpunt verzamelen we ervaringen over de toegankelijkheid van onze samenleving voor mensen met een beperking. Zowel positieve ervaringen als ervaringen die laten zien wat beter kan. Misschien denk je nu: “Ik heb al zo vaak mijn ervaringen gedeeld. Er verandert toch niks.” Dat begrijpen we helemaal. Daarom leggen we je graag uit wat er mee gedaan wordt nadat je deze hebt gedeeld.

Situatie in kaart brengen

Over je ervaringen stellen we een aantal vragen. Bijvoorbeeld over het onderwerp of de plaats of hoe mensen met elkaar omgaan. Daarmee maken we kaarten waarop we patronen kunnen zien. Samen met onze VN-ambassadeurs kijken we naar de betekenis van de patronen. Zo kunnen we veranderingen volgen en evalueren. Zij kunnen zo precies zien waar het nog niet goed gaat, maar ook waar beter gaat. Daarmee kunnen ze dan contact opnemen met organisaties, bedrijven of overheden om samen te werken aan verbeteringen.

Een voorbeeld: Stel veel ervaringen die negatief zijn, komen uit een bepaalde gemeente. Onze speciaal opgeleide VN-ambassadeurs gaan dan met deze gemeente praten. Of misschien gaat er in een bepaalde gemeente juist al veel goed. We delen die voorbeelden dan met anderen, zodat zij daarvan kunnen leren.

Hoe meer ervaringen we hebben, hoe sterker we staan. Met jouw ervaring draag jij er dus aan bij dat mensen met een beperking echt mee kunnen doen in Nederland.

Rapportages Verenigde Naties

Daarnaast willen de Verenigde Naties van mensen met een beperking weten of het VN-verdrag in Nederland goed wordt uitgevoerd. Daarom maken belangenorganisaties, waaronder de Coalitie voor Inclusie, elke 2 jaar een rapportage voor de VN op basis van de verzamelde ervaringen. Met jouw ervaring schrijf je dus mee aan deze rapportages. Ook meeschrijven? Stuur dan vandaag nog je ervaring in!

Rapportages op verzoek

Verder maakt de Coalitie voor Inclusie op verzoek rapportages voor onder andere maatschappelijke organisaties, gemeenten en bedrijven. Hierin staat wat zij kunnen doen om het beleid voor mensen met een beperking te verbeteren. Via deze website, Facebook en Twitter houden we je voortdurend op de hoogte van alle actuele ontwikkelingen. Volg jij ons al?

Over het VN-verdrag
Op 14 juli 2016 keurde Nederland het VN-verdrag voor de Rechten van Personen met een Handicap goed. Dit betekent dat mensen met een beperking, net als ieder ander, moeten kunnen meedoen in de samenleving en zelf moeten kunnen beslissen over hun leven. De overheid, het bedrijfsleven en andere organisaties moeten ervoor zorgen dat dit gebeurt. Het VN-verdrag bestaat uit 50 artikelen. Die gaan over onderwerpen zoals het recht op toegankelijkheid van openbare gebouwen, het recht om zelf over je leven te mogen beslissen en nog veel meer belangrijke rechten. Lees meer over het VN-verdrag en de 50 artikelen die erin staan.

Anderen schreven over ….

Hulp van anderen

Een tijdje geleden reisde ik met de trein van Groningen naar Zwolle. Toen ik wilde uitstappen, zag ik een mevrouw in een rolstoel aarzelen bij de deur. Zou het haar nu wel of niet lukken om zelf de trein uit te komen? De afstap van trein naar perron was tenslotte wel érg hoog. De andere treinreizigers hadden haast en liepen snel langs de vrouw heen naar buiten. Ik zag dat ze steeds onrustiger werd en had met haar te doen. Daarom heb ik haar uiteindelijk samen met iemand anders naar buiten geholpen. Ze was zichtbaar blij en opgelucht toen ze veilig op het perron stond. Maar ik vroeg me alleen maar af wat er gebeurd zou zijn als niemand haar geholpen had. Zou de trein dan met haar erin doorgereden zijn? Voor nu was het opgelost, maar hoe zou het de volgende keer gaan? Zou er dan ook iemand zijn om haar te helpen? En hoe zou het voor haar zijn om zo afhankelijk te zijn van anderen?

Sindsdien is het me steeds vaker opgevallen hoe lastig het eigenlijk is voor mensen in een rolstoel om zelfstandig met de trein te reizen. Stations zijn vaak nog niet goed toegankelijk en als ze dat wel zijn, hebben mensen in een rolstoel vaak nog steeds hulp nodig om in en uit de trein te komen. Zelfstandig reizen is er dus echt nog niet bij

Pinnen vanuit een rolstoel kan wel!

Laatst ging ik een dagje winkelen met mijn vriendin. Bij een van de winkels kon ik niet pinnen vanuit mijn rolstoel, heel vervelend. Maar wat pas écht vervelend was, was dat de persoon achter de kassa niet aan mij, maar aan mijn vriendin vroeg of ik niet contant kon betalen. Net alsof ik niet zelf kan communiceren, alleen maar doordat ik in een rolstoel zit! Veel mensen lijken dat te denken, want ik maak dit helaas zeer regelmatig mee.

Mijn vriendin antwoordde dat ze aan mij moesten vragen of ik contant kon betalen, niet aan haar. Vervolgens kwam er een bedrijfsleider naar ons toe, die vroeg of we even met hem meegingen. Hij bood zijn excuses aan voor hoe we behandeld waren en zei dat we de boodschappen niet hoefden af te rekenen. Wat een nette service! Maar wat het allermooist was? Toen ik weer in die winkel kwam, was het gewoon mogelijk om vanuit een rolstoel te pinnen! En dan te bedenken dat je bij heel veel winkels nog niet eens naar binnen kunt met je rolstoel.

Extra rekening notaris bij thuisbezoek

Mijn zoon heeft geboden op een koopappartement en de koop is hem gegund. Daar waren we allemaal heel blij mee. Het is namelijk erg belangrijk voor mijn zoon om zelfstandig te wonen en de regie te hebben over zijn woonplek. De notaris zag op de kopie van het paspoort dat mijn zoon door een motorische en neurologische handicap niet in staat is zijn eigen handtekening te zetten. Ook kan hij niet spreken en dus niet zelf aan de telefoon komen. Daarom wilde de notaris controleren of hij de koop zelf wil en of hij de koop begrijpt. Hier kan ik iets bij voorstellen, al vind ik het persoonlijk onnodig. Mijn zoon heeft namelijk een opleiding afgerond en woont nu ook al in een eigen huis. Daaruit blijkt dus al dat hij alles begrijpt. Er werd een afspraak gemaakt om bij hem thuis langs te komen. De onaangename verrassing was dat de notaris daarvoor een aparte rekening indiende van 350 euro excl. btw. Volgens de notaris was dat nog een gunst, omdat ze met twee personen kwamen en dus eigenlijk tweemaal het tarief hadden moeten rekenen.

Badmintonners in rolstoel gediscrimineerd

Een aantal mensen in een rolstoel hadden het bestuur van mijn sportclub gevraagd of ze bij mijn sportclub konden komen sporten. Het gaat om badminton en normaal gesproken moet het niet uitmaken of degene met wie je op de baan staat of in een rolstoel zit. Maar mijn vereniging gaat over anderhalve maand (als het seizoen allang is begonnen) een keer vergaderen of ‘deze mensen’ (zoals zij ze noemen) mogen komen sporten. Daarnaast werd er een mail verstuurd waarin stond dat iedereen ingelicht moest worden, voordat ze een proefavondje konden komen mee sporten. ‘Zodat niemand zal schrikken van de verschijning van rolstoelen in de zaal.’ Dit stond letterlijk in de mail. Dit verhaal maakt me erg boos, omdat deze mensen gediscrimineerd worden. Eigenlijk worden ze gewoon ontmoedigd om mee te doen. Ten eerste geeft het bestuur hun het gevoel dat ze niet welkom zijn. Ten tweede moeten ze lang wachten voordat ze überhaupt kunnen beginnen. Ze worden duidelijk niet gezien als gelijkwaardig aan de badmintonners die niet in een rolstoel zitten.

Een theater dat meedenkt

Voor veel mensen is ‘naar het theater gaan’ vanzelfsprekend. Niet voor onze zoon. Hij zit in een rolstoel en dat brengt soms lastige situaties met zich mee. We hadden bijvoorbeeld eens een rolstoelplaats gereserveerd, maar die bleek niet beschikbaar te zijn. Ook was er geen assistentie om de zaal binnen te komen. Een flinke domper, want we hadden ons erg verheugd op ons avondje uit. Men schoof onze klacht hierover in eerste instantie terzijde, maar kwam er snel op terug toen wij duidelijk maakten dat we het er niet bij zouden laten zitten.

Gelukkig hebben we gemerkt dat het ook anders kan. Zo stoorden sommige bezoekers van een theater waar wij regelmatig komen, zich eraan dat onze zoon in plaats van te applaudisseren op een andere manier liet merken wat hij van de voorstelling vond. We werden vervolgens benaderd door de directie. Niet met een klacht, maar met de vraag of we met elkaar een oplossing konden bedenken. Men wilde namelijk absoluut niet dat onze zoon niet meer naar het theater zou kunnen. Tegenwoordig denkt de leiding van dit theater mee over voorstellingen waarvan men denkt dat onze zoon die leuk vindt en is men alert op een geschikte plek waar hij in zijn rolstoel kan zitten. Dit is een grote pluim waard. Net als de ‘Koninklijke Ontvangst’ voor rolstoelgebruikers of mensen die moeilijk ter been zijn. Vanaf het moment dat je binnenkomt tot aan vertrek staan er mensen klaar om je te helpen als je daar behoefte aan hebt.

Extra rekening notaris bij thuisbezoek

Mijn zoon heeft geboden op een koopappartement en de koop is hem gegund. Daar waren we allemaal heel blij mee. Het is namelijk erg belangrijk voor mijn zoon om zelfstandig te wonen en de regie te hebben over zijn woonplek. De notaris zag op de kopie van het paspoort dat mijn zoon door een motorische en neurologische handicap niet in staat is zijn eigen handtekening te zetten. Ook kan hij niet spreken en dus niet zelf aan de telefoon komen. Daarom wilde de notaris controleren of hij de koop zelf wil en of hij de koop begrijpt. Hier kan ik iets bij voorstellen, al vind ik het persoonlijk onnodig. Mijn zoon heeft namelijk een opleiding afgerond en woont nu ook al in een eigen huis. Daaruit blijkt dus al dat hij alles begrijpt. Er werd een afspraak gemaakt om bij hem thuis langs te komen. De onaangename verrassing was dat de notaris daarvoor een aparte rekening indiende van 350 euro excl. btw. Volgens de notaris was dat nog een gunst, omdat ze met twee personen kwamen en dus eigenlijk tweemaal het tarief hadden moeten rekenen.

Hulp uit onverwachte hoek

Een tijdje geleden reisde ik met de trein van Groningen naar Zwolle. Toen ik wilde uitstappen, zag ik een mevrouw in een rolstoel aarzelen bij de deur. Zou het haar nu wel of niet lukken om zelf de trein uit te komen? De afstap van trein naar perron was tenslotte wel érg hoog. De andere treinreizigers hadden haast en liepen snel langs de vrouw heen naar buiten. Ik zag dat ze steeds onrustiger werd en had met haar te doen. Daarom heb ik haar uiteindelijk samen met iemand anders naar buiten geholpen. Ze was zichtbaar blij en opgelucht toen ze veilig op het perron stond. Maar ik vroeg me alleen maar af wat er gebeurd zou zijn als niemand haar geholpen had. Zou de trein dan met haar erin doorgereden zijn? Voor nu was het opgelost, maar hoe zou het de volgende keer gaan? Zou er dan ook iemand zijn om haar te helpen? En hoe zou het voor haar zijn om zo afhankelijk te zijn van anderen?

Sindsdien is het me steeds vaker opgevallen hoe lastig het eigenlijk is voor mensen in een rolstoel om zelfstandig met de trein te reizen. Stations zijn vaak nog niet goed toegankelijk en als ze dat wel zijn, hebben mensen in een rolstoel vaak nog steeds hulp nodig om in en uit de trein te komen. Zelfstandig reizen is er dus echt nog niet bij.

Met de loopfiets uit de tram gestuurd

Onlangs wilde ik in Rotterdam-Zuid bij de halte Vuurplaat instappen in tram 25. Ik had mijn loopfiets bij me, die ik nodig heb omdat ik slecht ter been ben. Ik stond net in de tram toen de trambegeleider naar me toekwam. “Dit is geen vouwfiets,” zei hij, “u moet eruit.” De tram bleef bij de halte staan. Ik zei: “Meneer, dit is een loopfiets, die heb ik nodig.” “Ja maar regels zijn regels.” Ik bleef stug staan. De trambegeleider liep toen naar de bestuurder en kwam even later terug met de mededeling dat ik ‘deze ene keer’ wel mee mocht. Ik begreep dat hij zijn gezag wilde handhaven, maar ik had het gevoel dat hij mij niet geloofde.

Ook medereizigers reageren vaak met onbegrip op de loopfiets, vooral als het druk is. Dan lijken ze het maar vervelend te vinden dat ik zo veel ruimte inneem. Net alsof ik er zelf voor heb gekozen. Ik voel me al heel erg ongemakkelijk met mijn loopfiets in het openbaar vervoer en door deze reacties wordt dat gevoel nog versterkt.

Nederland is slecht toegankelijk in een rolstoel

Sinds mijn 19e zit ik in een rolstoel. Dit belemmert mij gelukkig niet om gezond en actief in het leven te staan. Ik heb werk, vrienden, hobby’s en vrijwilligerswerk. Maar wat mij wel frustreert is dat gebouwen en openbare toiletten in Nederland zo slecht toegankelijk zijn voor rolstoelgebruikers. Musea en overheidsgebouwen zijn meestal wel toegankelijk, maar restaurants, cafés, winkels, sportscholen en clubgebouwen? Vergeet het maar! Vaak is de drempel te hoog om naar binnen te kunnen en als je wél naar binnen kunt, kun je vaak niet naar het toilet. Die zijn vaak beneden of boven en alleen toegankelijk via een smalle trap. En een ruim toilet waar ik met mijn rolstoel naar binnen kan, is er al helemaal niet.

Wat een verschil met de VS, waar ik een halfjaar ben geweest. Daar is het verplicht en alle plekken waar ik kwam, waren rolstoeltoegankelijk. Nooit hoefde ik te denken: ‘Oh, ik moet hier nu nog even naar het toilet gaan, want hier kan ik erin met een rolstoel!’ En nooit hoefde ik me gefrustreerd te voelen omdat ik een bepaalde winkel niet in kon.

Ook als je blind bent kun je Tai Chi leren

Ik ben instructeur bij de Taoistische Tai Chi vereniging Nederland. Er kwam een zeer slechtziende, bijna blinde, meneer in mijn klas. Hij kon de instructies dus niet of amper zien. Maar ik zag het als een uitdaging om hem Tai Chi te leren en heb hem extra mondelinge uitleg gegeven. Hierdoor heeft hij in een halfjaar tijd alle 108 bewegingen geleerd. Nu komt hij nog steeds elke week naar de les. Hij heeft plezier in bewegen en de contacten met andere beoefenaars van Tai Chi. Ik heb hiervan geleerd dat een (visuele) beperking helemaal geen reden hoeft te zijn om niet aan sport te kunnen doen. Je moet er als instructeur wat meer tijd en energie in stoppen, maar als je ziet hoe iemand opbloeit, is dat het dubbel en dwars waard.

Pinnen vanuit de rolstoel kan wel!

Laatst ging ik een dagje winkelen met mijn vriendin. Bij een van de winkels kon ik niet pinnen vanuit mijn rolstoel, heel vervelend. Maar wat pas écht vervelend was, was dat de persoon achter de kassa niet aan mij, maar aan mijn vriendin vroeg of ik niet contant kon betalen. Net alsof ik niet zelf kan communiceren, alleen maar doordat ik in een rolstoel zit! Veel mensen lijken dat te denken, want ik maak dit helaas zeer regelmatig mee.

 

Mijn vriendin antwoordde dat ze aan mij moesten vragen of ik contant kon betalen, niet aan haar. Vervolgens kwam er een bedrijfsleider naar ons toe, die vroeg of we even met hem meegingen. Hij bood zijn excuses aan voor hoe we behandeld waren en zei dat we de boodschappen niet hoefden af te rekenen. Wat een nette service! Maar wat het allermooist was? Toen ik weer in die winkel kwam, was het gewoon mogelijk om vanuit een rolstoel te pinnen! En dan te bedenken dat je bij heel veel winkels nog niet eens naar binnen kunt met je rolstoel.

Welkom in Finland

Het is 1981, het eerste Internationale Jaar van Personen met een Handicap. Mijn Finse vrienden zeiden: “Kom jij eens gauw naar Finland, dan kun je een mooie portie Fins leren!” Zo gezegd, zo gedaan en korte tijd later ging ik een tikje zenuwachtig naar de universiteit van Helsinki voor een cursus Fins. “Dus jij hebt braille nodig?”, vroeg Eila, de lerares. Ik bevestigde dat. “Nou, dat is grappig,” zei ze, “mijn eerste lessen zijn meestal met plaatjes.” Ze aarzelde even en liep toen naar het raam. Toen vroeg ze: “Kun jij het horen als ik hier sta?” Ik bevestigde dat. “En als ik ga zitten?” Ik bevestigde nogmaals. “Goed,” zei ze, “dat wordt de eerste les dan geen plaatjes maar een toneelstukje. Dat is ook leuk voor je klasgenoten.”

Later vroeg ze of het moeilijk was om braille te leren. “Nee hoor,” zei ik, “ik kan je dat in een halfuur leren.”
“Dan leer ik jou Fins en leer jij mij braille. Dan hoef je ook je huiswerk niet meer uit te typen,” zei ze. Wat een gelijkwaardigheid! En zo gebeurde het inderdaad.

Maar ik voelde me er wel een beetje ongemakkelijk bij. “Zo krijg ik wel meer aandacht dan de rest”, zei ik. “Is dat niet lastig?” “Nee hoor, “zei Eila, “ik vind dit juist een uitdaging.” Ik heb me maar zelden zó welkom gevoeld in een onderwijssituatie en als mens. Kitos, Eila!

(Kitos is Fins voor ontzettend bedankt)

Sleutel halen voor invalidentoilet

Mijn dochter moest theorie-examen doen bij het CBR in Alkmaar en ik, als rollende ouder, ging met haar mee. Na een kopje koffie moest ik naar het toilet. Toen ik bij het toilet kwam, bleek het op slot te zijn. Ik moest een sleutel halen bij de balie, maar daar stonden zich net 60 mensen in te schrijven. Ik moest dus erg lang wachten om even naar het toilet te kunnen. Daar ben je mooi klaar mee als de nood hoog is. Ik begrijp niet waarom er nog steeds een sleutel nodig is voor een invalidentoilet. En dit is niet alleen het geval bij het CBR, maar ook bij sommige gemeentehuizen en uitgangsgelegenheden. Voor een normaal toilet hoef je ook geen sleutel te halen, waarom dan wel voor een invalidentoilet? Maar vooral vraag ik me af waarom er eigenlijk een speciaal invalidentoilet nodig is. Zou het niet geweldig zijn als álle toiletten toegankelijk zouden zijn voor iedereen? Zodat iederéén gebruik kan maken van élk toilet? Of je nu in een rolstoel zit, een rollator gebruikt of je kleine kinderen mee wilt nemen naar het toilet.

Vooroordelen ontkracht

Tijdens een toelatingsgesprek voor een technische HBO-opleiding, liet ik mijn cv zien, waarop stond ‘tijdelijk uit de running geweest in verband met persoonlijke problemen’. Men vroeg door en ik vertelde over mijn GGZ-opname, de problematiek die ik toen had en dat ik enige tijd geen vaste woon- of verblijfplaats had.
Toen zeiden ze: “We denken dat je deze opleiding niet aan kunt. Wij zijn geen sociale instelling en kunnen geen begeleiding geven bij complexe problemen.” Ik heb de havo versneld afgerond met alleen maar achten en negens en had dus al bewezen wat ik in mijn mars had. Ik liet me dus niet zo gemakkelijk afwimpelen.
“Dat hoeft ook niet,” antwoordde ik, “want alles gaat goed en ik wil gewoon studeren. Geef me gewoon een kans. Als het niet goed gaat, kun je me altijd nog wegsturen, maar niet bij voorbaat al.” Uiteindelijk gaven ze toe en mocht ik starten met de opleiding.

Ik studeerde keurig na 4 jaar af en won ook nog eens een prijs met mijn afstudeerscriptie. En dan te bedenken dat men mij in eerste instantie had willen wegsturen vanwege psychiatrische stempels uit het verleden en andere vooroordelen rond mensen zonder vaste woon- of verblijfplaats.

Over het VN vertelpunt

Het VN-vertelpunt is onderdeel van het project VN-ambassadeurs aan de slag, een initiatief van de Coalitie voor Inclusie.

Via deze website, Facebook en Twitter houden we je voortdurend op de hoogte van alle actuele ontwikkelingen. Volg jij ons al?

Over de Coalitie voor Inclusie

De Coalitie voor Inclusie bestaat uit mensen en organisaties die samen actief werken aan een inclusieve samenleving.

Onze supporters

Het project VN-ambassadeurs aan de slag wordt gefinancierd door:

Lees meer over het project VN-ambassadeurs aan de slag of hoe je zelf als VN-ambassadeur aan de slag kunt gaan met het VN-verdrag.